Hacı Verdi KANKILIÇ | Şanlıurfa
Ailesi hakkında bilinenler, Birecik’in köklü ve saygın bir ailesine mensup olduğunu göstermektedir. Kardeşi Kamil Kankılıç, Birecik’in yerel idaresinde meclis üyeliği gibi vazifelerde bulunmuş, ailece bölgenin kanaat önderleri arasında yer almışlardır. Bu aile, Birecik’in sosyal ve kültürel hayatında uzun yıllardır tesirini sürdürmüş, ilim, irfan ve hizmet duygusuyla temayüz etmiştir. Hacı Verdi Bey’in şahsiyetinde bu aile terbiyesinin izleri, vatanperverlik, tarih şuuru ve halka hizmet aşkı şeklinde belirginleşmiştir.
İlk ve orta tahsilini Birecik’te tamamlayan Kankılıç, lise öğrenimini Gaziantep’te bitirmiştir. 1966 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun olmuş, aynı üniversitede 1972 senesinde “Uygurca Tezkiretü’l-Evliyâ Tercümesi (Araştırma-Metin)” başlıklı doktora tezini vererek ilim dünyasına adım atmıştır. Bu tez, Ferîdüddîn-i Attâr’ın meşhur eserinin Doğu Türkçesi’ne yapılmış tercümesi üzerine önemli bir akademik katkı teşkil etmiştir. Daha sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini 1986’da tamamlayarak avukatlık mesleğine intisap etmiştir.
Meslek hayatı boyunca muhtelif vazifelerde bulunmuştur. İstanbul Fatih Özel Koleji, Birecik Lisesi ve Birecik Kız Meslek Lisesinde öğretmenlik yapmış, 1975-1977 yıllarında Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü ile Bursa İslâm Enstitüsünde Türk dili ve edebiyatı dersleri okutmuştur. 1977-1979’da Birecik Lisesinde, 1981’den itibaren de ilçe millî eğitim müdürlüklerinde hizmet vermiştir. Harran Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinde yardımcı doçent olarak görev yapmış, son yıllarını Birecik’te avukatlık yaparak geçirmiştir.
Kronolojik olarak başlıcaları eserleri şunlardır:
1966: Türk Edebiyatında Ebu Müslim Destanı (bitirme tezi).
1967: Kerkük’te Yatan Bir Türk Şairi: Birecikli Namık Ekrem – Hayatı, Şahsiyeti ve Eserleri (Birecik: İrfan Matbaası).
1968: Nâle (şiir kitabı).
1972: Uygurca Tezkiretü’l-Evliyâ Tercümesi (doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü).
1973: Birecik Tarihi (veya Birecik Rehberi).
Şiirlerinde yalın bir üslûp göze çarpar. “Birecik’e”, “Kerkük ve Ben”, “Ben Kimim?” gibi manzumeleri vatan, tarih ve şahsî tefekkür temalarını işler. Halk şiiri geleneğine yakın, samimi ve duygu yüklü bir edası vardır. Araştırmalarında ise Türk edebiyatı tarihi, evliya tezkireleri ve yerel tarih üzerine yoğunlaşmıştır. Birecik’in tarihî eserlerini, özellikle Evliya Çelebi’nin konakladığı hanı koruma mücadelesi, onun millî mirasa bağlılığının en çarpıcı misalidir. Bu gayreti sebebiyle 12 Eylül 1980 döneminde zorluklara mâruz kalmış, ancak “Tek suçum tarihimi ve vatanımı sevmekti” diyerek vatanperver duruşunu muhafaza etmiştir.
Dr. Hacı Verdi Kankılıç, 14 Haziran 2020 tarihinde Birecik’te vefat etmiştir. Ardında ilmî eserler, şiirler ve Birecik’in kültürel hayatında silinmez bir iz bırakmıştır. Şanlıurfa Barosu ve Birecik Millî Eğitim Müdürlüğü gibi resmî kurumlar tarafından anılmakta, “Birecik Şiir Akşamları” gibi etkinliklerle mirası yaşatılmaktadır. O, Türk ilim ve edebiyat tarihinde, taşradan yükselen münevver bir sima olarak yerini almıştır. Hayatı, ilim, sanat ve hizmetin uyumlu bir terkibi olarak, genç nesillere örnek teşkil etmektedir.
Kankılıç’ın eserleri, Türkoloji araştırmalarında kaynak olarak kullanılmakta, özellikle Namık Ekrem monografisi ve Tezkiretü’l-Evliyâ çalışması akademik literatürde zikredilmektedir. Sade ve samimi üslûbuyla halka hitap eden şiirleri ise Birecik ve çevresinde hâlâ okunmakta, millî şuuru pekiştirmektedir.
KAYNAKÇA:
• Biyografya.com
• Kastamonur.com, “Şair-Araştırmacı Dr. Verdi Kankılıç Vefat Etti” (hayat hikâyesi ve eserler)
• Millî Gazete, “Tek Suçum Tarihimi ve Vatanımı Sevmekti” röportajı (02.04.2012)
• Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS), “Ayanzade Namık Ekrem” maddesi (Kankılıç’ın 1967 eseri referansı)
• Dergipark ve akademik makaleler (Tezkiretü’l-Evliyâ üzerine tez referansları, A. Çetin vb.)
• sanliurfa.meb.gov.tr
Hazırlayan: Muhammet Baran ASLAN (Baranî) | #MBA
.jpeg) |
Yorumlar
Yorum Gönder