Mehmet Akif İNAN | Şanlıurfa

 

Mehmet Akif İnan, 12 Temmuz 1940 tarihinde Şanlıurfa’da dünyaya gelmiştir. Şanlıurfa’nın köklü Mirzaali oymağından gelen bir ailenin evladıdır. Ailesi on nesildir Urfa’da ikamet etmektedir. Babası ve annesi hakkında sınırlı kamuya açık akademik kaynaklarda detaylı malumat bulunmakla beraber, kendisi geleneksel Urfa ailesinin muhafazakâr ve dindar yapısı içinde yetişmiştir. Bu aile ortamı, onun İslamî hassasiyetini ve cemiyetçi ruhunu şekillendiren temel unsurlardan biri olmuştur. Evliliğinden kızı Büşra dünyaya gelmiş, aile hayatı da fikir ve aksiyon dolu ömrüne refakat etmiştir.  

İlk ve orta öğrenimini Urfa’da tamamlayan İnan, lise tahsilini Maraş’ta (Kahramanmaraş) sürdürmüştür. 1958’de Urfa Lisesi’nden Maraş Lisesi’ne nakledilmiş, 1959’da mezun olmuştur. Bu yıllarda edebiyata ve düşünceye olan ilgisi belirginleşmiş, arkadaşlarıyla Derya gazetesini çıkarmıştır. 1959’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kaydolmuş, çeşitli sebeplerle ara vererek 1972’de mezun olmuştur. Öğrencilik yıllarında Necip Fazıl Kısakürek ile tanışması fikir hayatında mühim bir dönüm noktası teşkil etmiştir.

Gençlik yıllarından itibaren edebiyat ve fikir sahalarında faal olan İnan, 1960’lı yıllarda Türk Ocağı faaliyetlerinde yer almış, Hilal Müessese Müdürlüğü yapmıştır. 1969’da Nuri Pakdil ile birlikte Edebiyat dergisini kurmuştur. 1972’de ilk kitabı Edebiyat ve Medeniyet Üzerine’yi neşretmiştir. 1974’te ilk şiir kitabı Hicret yayımlanmıştır. Bu eser, onun “Kudüs Şairi” unvanını pekiştiren Mescid-i Aksa gibi manzumelerini ihtiva etmektedir. Şiirlerinde İslam medeniyetinin ruhu, hicret şuuru, gelenekle bağlar ve çağın buhranları işlenmiştir. 1976-1990 yılları arasında Mavera dergisinin kurucuları arasında bulunmuştur. 1977-1980 arası Gazi Eğitim Enstitüsü’nde Türkçe öğretmenliği yapmıştır. Oktay Çağlar ile birlikte “Yeni Türk Edebiyatı” ders kitabını hazırlamıştır.  

1985’te Din ve Uygarlık adlı deneme kitabını yayımlamıştır. 1991’de ikinci şiir kitabı Tenha Sözler neşredilmiştir. Fikir yazıları Milli Gazete, Yeni Devir gibi gazetelerde yer almıştır. Cumhuriyet sonrası Türk şiiri üzerine bitirme tezi de kitaplaşmıştır. Eserlerinde medeniyet buhranı, İslamî uyanış, gelenek-modernite münasebeti gibi mevzulara nesnel ve derin bir bakışla yaklaşmıştır. Şiiri, divan ve halk geleneğinden beslenen, ancak modern hassasiyetleri de muhafaza eden bir üsluba sahiptir. Geleneksel form, dil ve muhtevayı çağın meseleleriyle harmanlamıştır.  

Hayatının son on yılında sendikal hareketin öncüsü olmuştur. 1993’te Eğitim-Bir-Sen’in kuruluşunda önayak olmuş ve başkanlığını üstlenmiştir. Memur-Sen Konfederasyonu’nun da başkanlığını yürütmüştür. Sendikacılığı, sadece hak arama değil, aynı zamanda cemiyetin manevi ve fikri yükselişine hizmet eden bir aksiyon olarak görmüştür. Bu sahada da pek çok eser bırakmıştır. 1998’de Kanal 7’de kültür-sanat programı hazırlamış ve sunmuştur.  

 

Mehmet Akif İnan, 6 Ocak 2000 tarihinde Şanlıurfa’da vefat etmiştir. Altmış yıllık ömrü, şiir, düşünce, eğitim ve cemiyet hizmetiyle dolu geçmiştir. Yedi Güzel Adam’dan biri olarak anılan İnan, Kudüs davasına şiirleriyle ve kalemiyle sahip çıkmış, İslam aleminin meselelerine duyarlı bir mütefekkir olarak temayüz etmiştir. 

Eserleri kronolojik olarak şöyle sıralanabilir: Edebiyat ve Medeniyet Üzerine (1972), 

Hicret (1974), 

Din ve Uygarlık (1985), 

Tenha Sözler (1991) 

KAYNAKÇA:

• Duran Boz, “Mehmet Akif İNAN Biyografisi”, Eğitim-Bir-Sen Yayınları, 2016-2017

• Turan Güler, “Şiir ve Gelenek Bağlamında Akif İnan’ın Şiiri”, Sosyal Science, Kasım 2017, Cilt 1, Sayı 1  

• Mehmet Akif İnan Kitabı, Türkiye Yazarlar Birliği & Şanlıurfa Belediyesi Yayını, İstanbul 2000 (Hazırlayanlar: Dr. Nazif Öztürk ve arkadaşları)   

• dergipark.org.tr 

• surkav.org.tr

Hazırlayan: Muhammet Baran ASLAN (Baranî)