Nuri SESİGÜZEL | Şanlıurfa

   Nuri Sesigüzel, Türk halk müziğinin yanık sesli ve samimi yorumcularından biri, Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinden yetişmiş kıymetli bir sanatkârdır. Asıl adı Nuri Kaçtaş olup 1937 senesinde (bazı resmî kayıtlarda 1943) Şanlıurfa’nın Birecik kazasında dünyaya gelmiştir. 20 Mayıs 2023 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir. Halk müziği geleneğini plaklar, radyolar ve sahnelerle geniş kitlelere ulaştırmış, hem türkü söyleyicisi hem de bestekâr olarak önemli eserler bırakmıştır. Akademik ve resmî kaynaklara göre, Urfa yöresinin maya ve uzun havalarını kendine has üslubuyla yorumlaması, onu 1960’lı ve 1970’li yılların önde gelen halk müziği sanatçıları arasına yerleştirmiştir.   

Ailesi, Birecik’in mütevazı ve çalışkan bir ailesidir. Babası çiftçilikle iştigal eden Mehmet (Mağo Ağa) Bey, Halfeti’nin Karamezra köyünden Beziki aşiretindendir. Annesi Nazey Hanım ise Ketik aşiretlerindendir. Nuri Bey, bu sade ve toprakla iç içe aile muhitinde büyümüş, erken yaşlarda hem ziraat işlerinde hem de yöresel müzik meclislerinde yer almıştır. Ailesinin teşvikiyle tahsile devam etmiş, fakat gönlü daima halk ezgilerinde kalmıştır. Bu mütevazı çevre, onun sanatındaki samimiyet ve doğallığın temelini teşkil etmiştir.Tahsil hayatı Birecik’te başlamış, ilk ve orta mektepleri burada ikmal etmiştir. 13-14 yaşlarında halk müziğine gönül vermiş, saz çalmaya başlamıştır. Askerlik vazifesini Denizli’de tamamladıktan sonra memleketine dönmüş, 1960 senesinde İstanbul’a giderek ablasının Balat’taki evine yerleşmiştir. 1961 yılında İstanbul Radyosu’nun açtığı sınavları kazanarak profesyonel sanat hayatına adım atmıştır. Kısa zamanda sesi plak şirketlerinin dikkatini çekmiş, 300’den fazla plak doldurmuştur.

Sanat kariyeri kronolojik olarak radyo, plak ve sinema sahalarında ilerlemiştir. 1961’de radyoda ilk icralarını yapmış, “Kore Dağlarında Kar Bölük Bölük” adlı 45’liğiyle tanınmıştır. 1960’lı yıllarda “Sarı Sabahlık”, “Ağlayan Gözlerim”, “Saç Beyaz Oldu” gibi türküleriyle altın plak ödülleri kazanmıştır. 1963’ten itibaren sinemaya geçmiş, Kara Yılan, Fabrikanın Gülü, Kara Tren gibi filmlerde rol almıştır. 1963-1995 yılları arasında 57 türkü bestelemiş, bunların çoğunu kendi sazıyla icra etmiştir. Yurt içi ve yurt dışında konserler vermiş, Kanal 7’de sıra gecesi programları hazırlamıştır. Emekliliğinde İstanbul’da kendi çiftliğinde ziraat ve hayvancılıkla meşgul olmuştur.

Nuri Sesigüzel, Urfa’nın zengin halk müziği mirasını (barak, maya, uzun hava) modern icra teknikleriyle birleştiren bir sanatkârdır. Sesindeki samimiyet ve yorumundaki doğallık, dinleyicileri derinden etkilemiştir. Bestelerinde aşk, gurbet, tabiat ve hasret temaları ön plandadır. Nesnel bir nazarla bakıldığında, o, Anadolu’nun sözlü geleneğini plak ve sahne aracılığıyla geniş kitlelere taşıyan önemli bir halk müziği köprüsüdür.Hayatı boyunca efendiliği, vatanperverliği ve sanatındaki samimiyetiyle takdir toplamıştır. Türk halk müziğine bıraktığı miras, bugün hâlâ radyolarda ve meclislerde yankılanmaktadır. Nuri Sesigüzel, Şanlıurfa’nın müzik şehri unvanına yakışır bir sanatkâr olarak hafızalarda yaşamaya devam edecektir.

KAYNAKÇA: 

• Türk Sineması Araştırmaları (TSA) Arşivi, “Nuri Sesigüzel” maddesi

• Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve ŞURKAV Yayınları, Urfa musikîşinasları derlemeleri

• Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Halk Müziği repertuar kayıtları ve sanatçı profilleri

• Akademik folklor yayınlarında yer alan resmî biyografik özetler (TSA kaynaklı)

HAZIRLAYAN: Muhammet Baran ASLAN (Baranî) #MBA